Büyük müzikologlarımızdan biri olan Hüseyin Sâdeddin Arel 18 Aralık 1880 tarihinde İstanbul'un Vefa semtinde doğdu. Anadolu kadıaskerlerinden müderris Mehmed Emin Efendi'nin altıncı çocuğudur. Annesi Fatma Zekiye Hanım'dır. İlk öğrenimini Vefa'da Taşmektep, Şemsülmaarif ve Nümune-i Terakki okullarında tamamladıktan sonra 1886 yılında ailesi ile İzmir'e göç etti.
İzmir'de Fransız kolejini bitirdikten sonra yüksek öğrenimi için İstanbul'a geldi. Bir yandan medreselerde okuyarak "İcâzet" alırken, diğer yandan"Hukuk Mektebi" ne devam ediyordu. Üstün başarı ile 4 Eylül 1906 tarihinde buradan mezun oldu ve kendisine "Üstün Başarı Madalyası" verildi. Özel öğretmenlerden dersler alarak dil bilgisini ilerletti. Ciddi bir çalışma sonucu Arabça, Farsça, Almanca, Fransızca, İngilizce'yi iyi derecede öğrendi. Bunlardan başka İtalyanca, İspanyolca, Lâtince, Rumca, Eski Yunanca, Ermenice, hatta Flamanca ve Slavca'yı anlayabilecek kadar bilirdi.

O zamanın anlayışına göre öğrenciler devlet dairesinde görev aldıklarından, Arel de memuriyete on beş yaşında İzmir'de bulunduğu sırada "Vilâyet Mektûbi Kalemi"nden başladı. İstanbul'a geldikten sona Adliye Nezareti'ne 1901'de tercüman olarak girdi. Aynı yerde şifre müdürlüğü, 1909'da Ticaret-i Bahriye Mahkemesi Üyeliği, 1911'de ceza işleri müdürlüğü yaptı ve bir yıl sonra istifa ederek ayrıldı. 1910'da Washington'da toplanan uluslararası hukuk kongresine ülkemizi temsilen katıldı. Bu münasebetle orada bazı incelemelerde bulundu, tebliğler ve konferanslar verdi.

1913 yılında Danıştay'da maliye ve bayındırlık üyeliklerinde bulundu. 1914'de Tapu ve Kadastro genel müdürlüğüne, aynı yıl içinde "Tanzimat Dairesi Reisliği"ne getirildi. Bu daire 1918 yılında kapatılınca görevinden ayrıldı;bir daha resmi görev almadı. Mütareke yıllarında Amerika'ya giderek 1923 yılına kadar orada yaşadı. Amerika'dan döndükten sonra bir büro açarak İzmir'e yerleşti ve avukatlık yaptı. Beş yıl serbest çalıştıktan sonra 1928 yılında İstanbul'a gitti. Son zamanlarına kadar avukatlık mesleğini bırakmadı. İstanbul'da 6 Mayıs 1955 tarihinde , Bomonti'deki evinde hayata gözlerini yumdu. 8 Mayıs 1955 günü kalabalık bir toplulukla Şişli Camii'nde kılınan namazdan sonra Zincirlikuyu mezarlığında toprağa verildi.

Adliye Nezareti'nde çalıştığı yıllarda, eski sadrazamlardan ve adliye nâzırı Abdurrahman Nureddin paşa'nın kızı Pakize Hanım'la evlenmiş, bu evlilikten tek çocuğu olan kızı Naciye doğmuştur.

MÛSIKÎ ÖĞRENİMİ :

Mûsıkî çalışmalarına on yaşında başladı. İlk olarak Udî Şekerci Cemil Bey'den Ud ve nazariyat dersleri aldı. Bu ilk adımdan sonra kendi çabası ile bilgisini derinleştirdi. Başta Türk Mûsıkîsi olmak üzere bütün dünya mûsıkîleri hakkında yazılmış olan eserleri topladı. Çok yabancı dil bilmesi nedeni ile her türlü kaynaktan bilgilerini güçlendirdi. Mûsıkîmizin nazariyatından söz eden eski Edvâr kitaplarını okudu, araştırdı. Nazari çalışmalarının yanısıra Ud, Ney, Keman, Kemençe, Tanbur, Viyola, Viyolonsel, özellikle Piano çalmasını öğrendi. 1907-1909 yılları arasında Edgar Manas'tan armoni, kontrpuan ve füg öğrendi. Kompozisyon, orkestrasyon ve enstrümantasyon bilgilerini kendi gayreti ile elde etti.

KOLLEKSİYONCULUĞU VE YAYIMCILIĞI :

Arel, büyük fedakârlıklarla iki kez kütüphane kurdu. Bunlardan ilki kayınbabası Abdurrahman Nureddin paşa'nın konağında oturduğu yıllarda, İstanbul'un işgali sırasında Fransızlar tarafından kasten yakıldı. Bu yangında pek çok nadir yazmalar, kolleksiyonlar ve değerli kitaplar yok oldu. İkinci olarak kitap toplamağa İzmir'de başladı;yeni kütüphanesini Bomonti'deki evinde kurdu. Birçok yerli ve yabancı kitabı biraraya getirdi. Bunlar arasında Türk Mûsıkîsi açısından büyük değer taşıyan yazma eserler, fotokopiler, filmler bulunuyor.

Bir ömür boyu maddî ve manevî fedakârlıklarla topladığı, bilenlerden bizzat notaya aldığı kolleksiyonu özellikle önemlidir. Bu kolleksiyona Dr. Suphi Ezgi'nin topladığı eserler de katılmıştı. Sadece Türk Mûsıkîsi ile ilgili eserlerle sınırlı kalmamış, bütün dünya mûsıkîleri için önemli belgeleri biriktirmişti.

Sâdeddin Arel, 1908 yılından başlayarak on beş günde bir olmak üzere "Şehbal" adında bir kültür ve magazin dergisi çıkardı. Matrisleri İtalya'da hazırlanan bu dergi , o yıllardaki yayınlara göre, gerek baskı ve gerekse kalite yönünden üstün nitelikte idi. Ancak yüz sayı çıkabilen Şehbal, İstanbul'un işgali sırasında idare binası yanarak kolleksiyonu ve belgeleri yok oldu. Bu dergi mûsıkîmiz hakkında araştırma yapacaklar için en önemli kaynaklardan biridir. 1939 yılında İsmail Hami Danişmend'le çıkarmış olduğu"Türklük" dergisi ancak on beş sayı çıkabildi. Bu dergide yayınlanan "Türk Mûsıkîsi Kimindir ?" başlığı altındaki seri makaleleri sonradan kitap haline getirilmiştir. 1948 yılında çıkmağa başlayan "Mûsıkî Mecmuası"son yayın organıdır. Başta bu dergiler olmak üzere çeşitli dergi ve gazetelerde çok sayıda makale, inceleme ve araştırma yazıları yayınlamıştır. Kütüphanesinin tamamına yakın bir bölümü ölümünden sonra "Türkiyat Enstitüsü"ne hibe edilmiştir.

MÛSİKÎ HOCALIĞI :

Maddî imkânı yerinde, mûsıkî öğrenmek isteyen herkese evinin kapısı açık olan bu büyük insan, hiçbir karşılık beklemeden bir ömür boyu önceleri haftada iki gün, sonraları yalnız Cumartesi günleri evinde akademik mûsıkî toplantıları yapardı. Hattâ başlangıçta bu toplantılar yemekli olarak yapılırdı. İzmir'de bulunduğu yıllarda, İstanbul'a gittikten sonra da, ölünceye kadar bu gelenek devam etti. Türk Mûsıkîsi alanında yetişmiş, isim yapmış pek çok sanatkâr Arel'in bu akademik toplantılarından yararlanarak yetişmiştir denebilir. Ayrıca evi çağının ilim ve sanat adamlarının da uğrak yeri olmuştur.

Engin mûsıkî ve genel kültürü kendisinin kısa zamanda çevresinde ve İstanbul'da tanınmasına yardımcı olmuş, özel mûsıkî okullarında ders verme teklifleri yağmış, daha 1916 yılında Darüttalimi Mûsıkî'de ders vermeye başlamıştı. Olağanüstü bir yetki ve beş yıllık bir anlaşma ile 1943 yılında İstanbul Konservatuvarı'nın başına getirildi. 1948 yılında süresi dolunca yenilemek istemedi;buradan ayrıldıktan sonra "İleri Türk Mûsıkîsi Konservatuvarı"nı kurdu ve bu okulun yayın organı olan "Mûsıkî Mecmuası"nı çıkartmağa başladı. Arel'in bu yönlerini değerli öğrencisi Ercüment Berker şu haklı görüşlerle değerlendiriyor:". . . Müzikolog H. Sâdeddin Arel, ulusal kültürün soylu ve güçlü bir değeri olan, ancak yüzyıllar boyunca dar bir çevre içinde ustadan çırağa geçen, gizli bir fen ve sanat halinde kıskançlıkla gizlenen Türk müzikolojisini çağdaş metodolojiye göre düzenleyip -kendi deyimiyle-işporta mataı halinde istiyenin yararına sundu. Böylece , Türk Mûsıkîsi'nin yaygın eğitimini ve Türk Mûsıkîsi Devlet Konservatuvarı'nın kurulması olanağını hazırlıyordu. "

TÜRK MÛSIKÎSİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ :

Bu görüşlerin tümünü burada özetlemek olanağı yok, muhtelif vesilelerle dokunduğu noktalarla ilgili görüşlerini kısa paragraflarla vermeye çalışacağız.

Türk ve Batı Mûsıkîlerini iyi bilen Arel hakkında, ülkemizin Batı mûsıkîsi mensupları da olumlu fikirler ileri sürmüşlerdir. Bu görüşler, "Türk Mûsıkîsi"nin çok seslilikte büyük değerler kazanacağına inanan ve bu yolda çaba gösteren bir bilgin olduğu noktasında birleşir. Mûsıkîmizi derinlemesine bilen ve bu sanata âşık bir bilginin şu samimi sözlerini her Türk Mûsıkîsi müntesibi , her Türk çocuğunun ibretle okuması gerekir.

". . Türk Mûsıkîsi, onun değerini anlayabilecek kimselere hayranlık telkin edebilecek kadar muhteşemdir. "

". . . Hayatımda Türk Mûsıkîsi'ne sarfettiğim zamanın birkaç mislini Batı Mûsıkîsi'ne sarfetmiş olduğum ve bu mûsıkînin şaheserleriyle vecde geldiğim halde, bir türlü Türk Mûsıkîsi aşkından kendimi alamayışım, belki kısmen millî meylimdendir;lâkin, mutlaka daha ziyade Türk Mûsıkîsi'nin bünyesinde gördüğüm olağanüstü inkişaf kabiliyetindendir. "

". . . Realite şudur ki, Batı Mûsıkîsi'nin bir bestekâra temin ettiği klâsik, romantik, modern, polifonik veya monodikle muhakkak veya muhayyel ne kadar vasıta varsa, hepsinin en az on misli, evet on misli Türk Mûsıkîsi'nin içinde yatıyor. "

". . . Batı Mûsıkîsinde duygumuzu ve idrakimizi kamaştıracak kadar harikalar vücuda getiren dehâların, o mûsıkîden en az on kere daha zengin imkân ve vasıtalarla dolu bir sahada neler yapabileceklerini düşünen her akıllı kimse gibi, (Batı Mûsıkîsini sevdiğim için Türk Mûsıkîsi'ni severim)diyecektir. "

". . . Garp'tan almağa muhtaç olduğumuz teknik sekiz ilimden ibarettir. Fakat her Türk bestekârı bütün bu ilimlerden başka bir de kendi millî mûsıkîsi'ni bilmeğe muhtaçtır. Ta ki yazacağı eserler Garp taklidi olmaktan kurtulacak, vâzıh bir millî damgayı hâmil bulunabilsin. "

Bu görüşlerin ışığında ortaya çıkan genel kanıya tercüman olan ortak görüşü yine Ercümend Berker dile getirmiş:". . . H. Sâdeddin Arel çağına sığmayan dehâsı, Türk Mûsıkîsi'nin makam, usûl ve form olanaklarını başka hiçbir bestecide görülmeyen genişlikte kullanması, ulusal ve evrensel mûsıkîyi kavrayan geniş ufku ve yorulmak bilmez büyük çalışma gücüyle Türk Mûsıkîsi'nin altıncı ve son dönemi olan reform dönemini başlatan besteci olmuştur. "

TÜRK MÛSIKÎSİ'NE GETİRDİĞİ YENİLİKLER :

Mûsıkîmizin tonal sisteminin XIX. yüzyıl sonuna kadar doğru dürüst araştırılmadığını, eski "Edvâr" kitaplarının incelenmediğini, bu yönünü ilk olarak ele alan ve ayrıntılı yayınlar yapan kişinin büyük müzikoloğumuz Raûf Yektâ Bey olduğunu muhtelif vesilelerle belirtmiştik. İşte Raûf Yektâ Bey'in başlattığı bu bilimsel çalışmaları daha ileri bir düzeye götüren ve sağlam temellere oturtan da AREL olmuştur. Dr. Suphi Ezgi ve Salih Murad Uzdilek'le yorucu araştırmalardan sonra, mûsıkîmizin akustik bölümünü , tamama yakın bölümünün açıklamasını yapmıştır. Böylece 24 eşit olmayan aralığın varlığı ispatlanmış ve bu görüşün bilimsel dayanakları belirlenmiştir. Bugünki görüşlere göre eğer bu sistemin eksik yönleri varsa, müzikoloji ile uğraşanların eleştiri yerine bu eksik yönleri tamamlamaları gerekir.

Batı notası tam olarak Sultan II. Mahmud döneminde ülkemizde yaygınlaşmışsa da , Hamparsum notasının yerini tutamamıştır. O zamanki görüşler bu nota ile Türk Mûsıkîsi eserlerinin yazılamayacağı merkezindeydi. Arel, arkadaşlarıyla donanım işaretlerini bularak bu sorunu da çözüme bağlamıştır. Batı mûsıkîsi terminolojisinin bizim mûsıkîmizin ihtiyaçlarını karşılamadığını görmüş, kendi ses yapımız ve icra özelliğine göre bir Türk Mûsıkîsi terminolojisi ortaya koymuştur. Bugün kullanılan bu sözcüklerin pek çoğu Arel'e aittir.

Arel Türk Mûsıkîsi'nde çok sesliliğe taraftardı;ancak, bu çokseslilik kendi tonal sistemimizin gereğine göre yapılmalıydı. Bu düşüncelerini sırası geldikçe söylemiş ve nitekim eserlerinin içinde önemli bir sayıya ulaşan çok sesli besteleri bu esasa göre bestelemiştir. Beş tür kemençe ile bir "Kemençe Ailesi" fikrini ortaya atması bu düşünceden kaynaklanmıştır. Bu düşünce başarı ile uygulanmış, dönemin ünlü sanatkârları tarafından bu sazlar denenerek, bu yoldaki besteler icra edilmiştir. Bu büyük insanın açtığı çığır kendinden sonra geliştirilmemiş, yapılmış olanların tekrarından ibaret kalmıştır.

ESERLERİ :

Verimli bir bestekâr olan Arel, bir ömür boyu Batı ve Türk Mûsıkîsi dalında iki bin kadar eser ortaya koymuştur. Ercümend Berker'in verdiği listeye göre bu eserlerin sayısı ve türü şunlardır:

51 Mevlevî Âyini, 108 Durak, 87 İlâhi, 13 Ney taksimi bestesi, 24 Peşrev, 28 Konser Saz Semaisi, 80 Saz Semaisi, 42 Oyun havası, 20 Dramatik Saz Eseri, Tanbur ve Viyolonsel için 8 taksim, 11 Köçekçe; Beste veSemai gibi büyük formlarda 7 sözlü eser, 51 Gazel, 3 Gazelli taksim, 2 Marş, 104 Şarkı, Oda Müziği ve koral, Altılama, Üçleme, İkileme olarak toplam 71 çok sesli eser.

Bunlardan başka Türk Mûsıkîsi nazariyatı dersleri, Armoni dersleri, Kontrpuan dersleri, Füg dersleri, Prozodi dersleri, Türk Mûsıkîsi ileri solfej dersleri, Eski Mûsıkî Tarihi(Başlangıç), Türk Mûsıkîsi Kimindir ?, Çeşitli makaleleri ve Kantemiroğlu'nun Edvâr'ının yayını sayılabilir. Batı Mûsıkîsi Tarihi notları basılmamıştır.

Mûsıkîmize çok geniş bir şekilde hizmeti geçmiş bu değerli insanı saygıyla ve rahmetle anıyoruz. . . .

Hazırlayan:Tâhir AYDOĞDU

Kaynak:Türk Mûsıkîsi Tarihi. . . . . . Dr. Mehmet Nazmi ÖZALP

HÜSEYİN SÂDEDDİN AREL ESERLERİ

Makam Form Eserin Adı Usul
A. Aşiran'da Kürdi Durak Cenab–ı pakine layık amel yok Durak Evferi
A. Aşiran'da Zengüle Durak Aşkınla çak olsa bu ten Durak Evferi
Acem'li Yegah Durak Mest olduğun etmem aceb Durak Evferi
Acem Aşiran Durak Hemişe bülbülün gülşende feryadı muhabbet Durak Evferi
Acem Aşiran Durak Ey derde derman isteyen yetmez mi derd der Durak Evferi
Acem Kürdi Durak Ey derde derman isteyen yetmez mi derd Durak Evferi
Aşkefza Durak Düştüm yine bir derde Durak Evferi
Aşkefza Durak Ya ilahi kaasırım şükründe ben Durak Evferi
Bayati Durak Buyruk senin ferman senin Durak Evferi
Bayati Durak Derunumda olan halet ne halettir anı bilmem Durak Evferi
Bayati Şarkı Mücessem ruhsun timsal–ı ansın Türk Aksağı
Beste–Isfahan Durak Canane görünür bana cana neye baksam Durak Evferi
Beste–Isfahan Durak Vasıl olmaz kimse Hakk'a cümleden dur olmadan Durak Evferi
Bestenigar Durak Biz ol uşşak–ı ser–bazız bize akl ıssı yar olma Durak Evferi
Bestenigar Durak Her kimin kalbinde zikr–ullah olur Durak Evferi
Bûselik Durak Can–u dilde aşkı mihman eyleyen Durak Evferi
Bûselik Durak Senin aşıkların kılmaz nazar firdevs–ı alaya Durak Evferi
Buselik'de Hüzzam Durak Ben harabat ehliyim yoktur kararım ta ebed Durak Evferi
Çargah Beste Sabah–ı ömrümü bir bir getirdi hatırıma Devr–i Kebir
Çargah'da Buselik Durak Dil hanesi mirat–ı Hak Durak Evferi
Çargah'da Segah Durak Ey olanlar talib–ı gencine–ı esrar–ı hu Durak Evferi
Dilkeşhâverân Durak Mirat–ı dilin jeng–ı siva etme mugatta Durak Evferi
Evc Durak Derd–ı Hakka talib ol dermana erem der isen Durak Evferi
Evc Durak Gel ey bad–ı saba lutf eyle bir dem Durak Evferi
Evc Durak Vuslat gibi nimet mi olur Durak Evferi
Evcara Durak Aşıkın gitmez dilinden hiç bu huy–ı hay–ı aş Durak Evferi
Evcara Durak Dil hanesi pür–nur olur Durak Evferi
Ferahfeza Durak Eya alemlerin şahı tecelli kıl teselli kıl Durak Evferi
Ferahfeza Durak Gel vücudun perdesin kaldır cemal–i yari gör Durak Evferi
Ferahfeza Durak Mail olma dünyaya çün bi–vefadır bi–vefa Durak Evferi
Ferahnak Durak Mevlam ver aşkın bana hayranın olayım seni Durak Evferi
Ferahnüma Durak Aşk ile nuş eyleyem bezm–ı ezel peymanesin Durak Evferi
Ferahnüma Yürük Semai Ol dilbere gel halini arz–ı beyan et Yürük Semai
Ferahnüma Ağır Semai Renc–ı hatır vermesin feryad–u efganlar sana Aksak Semai
Ferahnüma Şarkı Güzel kız fidan oldun ben oldum sarmaşığın Curcuna
Heftgah Ağır Semai Ben ki terk eylemişim canımı cananım için Aksak Semai
Heftgah Durak Kalmışız deryay–ı gaflet içre bi–tab–u tüvan Durak Evferi
Hicaz Durak Nedir bu katrelerde bahr–ı umman olduğun Durak Evferi
Hicazkar Durak Bugün meydan–ı aşk içre canana aşinayız biz Durak Evferi
Hisâr–Bûselik Durak Aşkınla yandır sultanım Allah Durak Evferi
Hisâr–Bûselik Durak Deldi bağrım bülbül–ı bi–çare nalanın senin Durak Evferi
Hisâr–Bûselik Durak Fer almışken tulu–u Kibriyadan Durak Evferi
Hisâr–Bûselik Durak Mevlam senin aşıkların Durak Evferi
Hümayun Durak Bülbül–ı şürideyim gülden nasibim var beni Durak Evferi
Hüseyni Durak Cümle azadan gelir Allahu Ekber naresi Durak Evferi
Hüseyni Durak Nefse uyup rah–ı Haktan taşra çıkmak yol Durak Evferi
Hüzzam Durak Benim maksudum alemde değildir lakin illa Durak Evferi
Hüzzam Durak Hudaya keşt–ı cürm içre kaldım Durak Evferi
Hüzzâm–ı Cedîd Durak Katre aşkın umman oldu Durak Evferi
Irak Durak Aşıkın dili masivay–ı Hu Durak Evferi
Isfahan Durak Sıdk ile aşık olursan sana yar mefkıd değil Durak Evferi
Isfahan Durak Tecelli oldu alem Durak Evferi
Isfahan Durak Vech–ı yare duş olan alemde seyran istemez Durak Evferi
Karcığar Durak Ben sanırdım alem içre hiç bana yar kalmadı Durak Evferi
Karcığar Şarkı Pek güzeldir gönül kapar vaad eder de başta Curcuna
Kürdi Durak Düştü cana akıbet sevday–ı aşk Durak Evferi
Kürdi'de Buselik Durak Ya vasıyyel mağfiret Durak Evferi
Kürdilihicazkâr Şarkı Serapa husn–u ansın dil–sitansın naz–perver Aksak Semai
Kürdilihicazkâr Durak Dehr–ı duna dil veren akil değil divanedir Durak Evferi
Kürdilihicazkâr Şarkı İnce bir bulut gibi siyah ipek peçesi Semai
Kürdi'li Hümayun Durak Dil hanesi mirat–ı Hak Durak Evferi
Lâle–Gül Durak Perişan eyledim dilden gam–ı dehri ferağım Durak Evferi
Müstear Durak Derman aradım derdime derdim bana derma Durak Evferi
Nim–Hicaz'da Hüzzam Durak İlahül aleminsin Hakk Taala Durak Evferi
Nim–Zengüle'de Bestenigar Durak Ya ilahi sana geldik bizi mahzun eyleme Durak Evferi
Nim–Zengüle'de Hüzzam Durak Ben mest–i canan olmuşum Durak Evferi
Nev'eser Durak Bahr içinde katreyim bahr olur hayran bana Durak Evferi
Nevâ Durak Arz–ı didar eyledikçe sahib–i gülzar–ı Hu Durak Evferi
Nihavend Durak Can bu ilden göçmeden cananı bulmak ne Durak Evferi
Nihavend Durak Genc–ı aşkı ister isen dil–ı viranede ara Durak Evferi
Nihavend Durak Merd–ı merdan–ı Hudanın karı zikrullah olur Durak Evferi
Nikriz Durak Ben dost havasına düştüm Durak Evferi
Nikriz Durak Ey gaafil uyan rıhlet–i na–gahı unutma Durak Evferi
Nikriz Durak İşimiz subh–u mesa cürm–u hata Durak Evferi
Nikriz Şarkı İlk görüşte çeşm–i mestinle esir ettin beni Aksak Semai
Nişabur Durak Uyan gafletinden ey gafil Durak Evferi
Nişabur Durak Ya ilahi kıl bize lutf–u ata Durak Evferi
Nişaburek Durak Cam–ı aşkı nuş edip ser–mest–u hayran ol yü Durak Evferi
Nişaburek Yürük Semai İştiyakım mümkin değil sönmüyor Yürük Semai
Nişaburek Durak Sehv ile olduysa günah Durak Evferi
Pençgâh Durak Ey cenab–ı Hakk'a talib Durak Evferi
Rahatfeza Durak Andım yine ol bezmi mestanelik elverdi Durak Evferi
Rahat'ül Ervâh Durak Andelib–i bağ–ı hicran olmuşum ya Rabbena Durak Evferi
Rast Durak Cümle alem aşina ben arada biganeyim Durak Evferi
Reng–i Dil Durak Ey derdlilerin derdine derman eden Allah Durak Evferi
Reng–i Dil Durak Gönül hayran oluptur aşk elinden Durak Evferi
Revnâknümâ Durak Bülbül–i nalan olup çağırırım dost dost Durak Evferi
Ruhnevaz Durak Gülşen–i aşka düşen bülbülü ağlar gördüm Durak Evferi
Ruy–i Irak Durak Kalbini bağ–ı cinan et ravza–ı tevhid ile Durak Evferi
Saba Durak Sevday–ı sivadan geç gel hu diyelim hu Durak Evferi
Sabâ–Zemzeme Durak Nedir derdin senin bu matemin ne Durak Evferi
Sabâ–Zemzeme Durak Perişan eyledim dilden gam–ı dehri ferağım Durak Evferi
Segah Durak Taştı rahmet deryası Durak Evferi
Segah Durak Zahida dem vurma aşktan kapıyı kaktın mı Durak Evferi
Sultani–Irak Durak A sultanım sen var iken ya ben kime yalvarayım Durak Evferi
Sultani–Irak Durak Olmayınca senden ata kul neylesin Durak Evferi
Sultaniyegah Durak Ezelden aşk oduna yana geldim Durak Evferi
Sultaniyegah Durak İçmeyen lalin şarabın merd–ı meydan olmadı Durak Evferi
Sultaniyegah Durak Varımı ben dosta verdim hanmanım kalmadı Durak Evferi
Suz–i Dil Durak Musaffa eyle dil levhin bugün nur–i tecelladan Durak Evferi
Suzinak Durak Eğer dosttan belli haber sorarsan Durak Evferi
Suzinak Durak Ehl–ı derdin derdine derman iken tekrar–ı Hu Durak Evferi
Suzinak Durak Hakk'a teslim etmeyen can–u dilin Durak Evferi
Şedd–i Araban Durak Ey gönül neylersin sen bu cihanı Durak Evferi
Şedd–i Araban Şarkı Gördüm seni sevdim güzelim gonca–i tersin Semai
Şehnaz Durak Aşkın meyine ben kana geldim Durak Evferi
Şerefnümâ Durak Yüce sultanım derde dermanım Durak Evferi
Şevk–Efza Durak Geçelim bu heva ile hevesten Durak Evferi
Şevk–Efza Durak Mest–ı aşkız sabrımız yok sinemiz çak eyleri Durak Evferi
Şevk–Efza Durak Tıynet–i ademde konmasa eğer sevday–ı aşk Durak Evferi
Şîvenüma Durak Hudaya cümle alem sana aşık seni özler Durak Evferi
Uşşak Durak Çünkü bildin müminin kalbinde Beytullah Durak Evferi
Uşşak Durak Derd–ı aşkaa düşmeyince o dermana nice ere Durak Evferi
Uşşak Beste Sana el sunar mıyım kurusun elim sunarsam Sofyan
Uşşak Durak Geçeyim can ile tenden beni aşkınla şeyda kıl Durak Evferi
Uşşak Şarkı Yakın gel kaçma ey şuh–i cihan hüsnün Müsemmen
Uzzal Durak Kim ki aşkın darına ber–dar olur Durak Evferi
Yegâh Beste Eylemiştik bu ahdi gülşende Devr–i Kebir
Yegâh Durak Kabe et kalbini sen büt–hane sansınlar seni Durak Evferi
Yegâh Durak Nuş edelden cam–ı aşkı ta ezelden mestaneyi Durak Evferi
Yegâh Durak Söyleyemem raz–ı derunum sorma mübhemd Durak Evferi
Zengüle Durak Aşk–ı yare duş olaldan yarimi gördüm ayan Durak Evferi
Zengüle Durak Ey can gözün açabilsem diyenler Durak Evferi
Acem Aşiran K. Saz Semaisi Acem–Aşiran Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Acem Aşiran Peşrev Acem–Aşiran Peşrev Muhammes
Acem Aşiran Oyun Havası Acem–Aşiran Oyun Havası Nim Sofyan
Acem–Buselik Saz Semai Acem–Buselik Saz Semaisi Aksak Semai
Anber–Efşan Saz Semai Anber–Efşan Saz Semaisi Aksak Semai
Arazbar–Buselik Saz Semai Arazbar–Buselik Saz Semaisi Aksak Semai
Aşiran'da Çargah Oyun Havası Aşiran'da Çargah Oyun Havası Nim Sofyan
Aşiran–Zemzeme Oyun Havası Aşiran–Zemzeme Oyun Havası Nim Sofyan
Aşkefza Peşrev Aşk–Efza Peşrev Devr–i Revan
Aşkefza Saz Semai Aşk–Efza Saz Semaisi Semai
Bayati Saz Semai Bayati Saz Semaisi Aksak Semai
Bayati Saz Semai Bayati Saz Semaisi Aksak Semai
Bayati Saz Semai Bayati Saz Semaisi Aksak Semai
Bayati Peşrev Bayati Peşrev Devr–i Kebir
Bestenigar Saz Semai Bestenigar Saz Semaisi Aksak Semai
Bestenigar Saz Semai Bestenigar Saz Semaisi Aksak Semai
Bûselik Saz Semai Buselik Saz Semaisi Aksak Semai
Bûselik Saz Semai Buselik Saz Semaisi Aksak Semai
Bûselik Oyun Havası Buselik Oyun Havası Semai
Buselik'de Buselik Saz Semai Buselik'de Buselik Saz Semaisi Aksak Semai
Çargah Saz Semai Çargah Saz Semaisi Aksak Semai
Çargah Oyun Havası Çargah Oyun Havası Türk Aksağı
Dilkeşhâverân Saz Semai Dilkeş–Haveran Saz Semaisi Aksak Semai
Evcara Saz Semai Evcara Saz Semaisi Aksak Semai
Evcara Saz Semai Evcara Saz Semaisi Aksak Semai
Evcara Saz Semai Evcara Saz Semaisi Aksak Semai
Evcara Saz Semai Evcara Saz Semaisi Aksak Semai
Evcara Peşrev Evcara Peşrev Devr–i Kebir
Evc Saz Semai Evc Saz Semaisi Aksak Semai
Evc Peşrev Evc Peşrev Devr–i Revan
Ferahfeza Peşrev Ferahfeza Peşrev Çenber
Ferahnak K. Saz Semaisi Ferahnak Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Ferahnak Saz Semai Ferahnak Saz Semaisi Aksak Semai
Ferahnak Saz Semai Ferahnak Saz Semaisi Aksak Semai
Ferahnak Saz Semai Ferahnak Saz Semaisi Aksak Semai
Ferahnak Oyun Havası Ferahnak Oyun Havası Nim Sofyan
Ferahnüma Saz Semai Ferahnüma Saz Semaisi Aksak Semai
Ferahnüma K. Saz Semaisi Ferahnüma Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Ferahnüma Peşrev Ferahnüma Peşrev Düyek
Ferahnüma Oyun Havası Ferahnüma Oyun Havası Nim Sofyan
Gerdaniye Saz Semai Gerdaniye Saz Semaisi Aksak Semai
Hüseyni–Aşiran'da Çargah Oyun Havası Hüseyni–Aşiran'da Çargah Oyun Havası Nim Sofyan
Heftgah K. Saz Semaisi Heftgah Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Hicaz Saz Semai Hicaz Saz Semaisi Aksak Semai
Hicaz Peşrev Hicaz Peşrev Devr–i Kebir
Hicaz Oyun Havası Hicaz Oyun Havası Nim Sofyan
Hicaz Oyun Havası Hicaz Oyun Havası Şark–ı Devr–i Revani
Hicazkar Oyun Havası Hicazkar Oyun Havası Nim Sofyan
Hisâr–Bûselik Saz Semai Hisar–Buselik Saz Semaisi Aksak Semai
Hisâr–Bûselik Saz Semai Hisar–Buselik Saz Semaisi Aksak Semai
Hisâr–Bûselik Oyun Havası Hisar–Buselik Oyun Havası Devr–i Hindi
Hisâr–Bûselik Peşrev Hisar–Buselik Peşrev Devr–i Kebir
Hisâr–Bûselik Oyun Havası Hisar–Buselik Oyun Havası Nim Sofyan
Hümayun Saz Semai Hümayun Saz Semasi Aksak Semai
Hümayun Peşrev Hümayun Peşrev Firenkçin
Hüseyni K. Saz Semaisi Hüseyni Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Hüseyni K. Saz Semaisi Hüseyni Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Hüseyni K. Saz Semaisi Hüseyni Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Hüseyni K. Saz Semaisi Hüseyni Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Hüseyni K. Saz Semaisi Hüseyni Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Hüseyni K. Saz Semaisi Hüseyni Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Hüseyni K. Saz Semaisi Hüseyni Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Hüseyni K. Saz Semaisi Hüseyni Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Hüseyni K. Saz Semaisi Hüseyni Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Hüseyni K. Saz Semaisi Hüseyni Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Hüseyni K. Saz Semaisi Hüseyni Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Hüseyni K. Saz Semaisi Hüseyni Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Hüseyni Oyun Havası Hüseyni Oyun Havası Devr–i Turan
Hüseyni Oyun Havası Hüseyni Oyun Havası Sofyan
Hüseyni Peşrev Hüseyni Peşrev Sofyan
Hüzzam Saz Semai Hüzzam Saz Semaisi Aksak Semai
Hüzzam Peşrev Hüzzam Peşrev Düyek
Hüzzâm–ı Cedîd Saz Semai Hüzzam–ı Cedid Saz Semaisi Aksak Semai
Isfahan Saz Semai Isfahan Saz Semaisi Aksak Semai
Karcığar Oyun Havası Karciğar Oyun Havası Aksak
Karcığar Saz Semai Karciğar Saz Semaisi Aksak Semai
Karcığar Saz Semai Karciğar Saz Semaisi Aksak Semai
Karcığar Saz Semai Karciğar Saz Semaisi Aksak Semai
Karcığar Oyun Havası Karciğar Oyun Havası Nim Sofyan
Kürdilihicazkâr Saz Semai Kürdi'li Hicazkar Saz Semaisi Aksak Semai
Kürdilihicazkâr Saz Semai Kürdi'li Hicazkar Saz Semaisi Aksak Semai
Kürdilihicazkâr K. Saz Semaisi Kürdi'li Hicazkar Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Kürdilihicazkâr Saz Semai Kürdi'li Hicazkar Saz Semaisi Aksak Semai
Kürdilihicazkâr Peşrev Kürdi'li Hicazkar Peşrev Devr–i Kebir
Kürdilihicazkâr Oyun Havası Kürdi'li Hicazkar Oyun Havası Devr–i Turan
Kürdilihicazkâr Oyun Havası Kürdi'li Hicazkar Oyun Havası Nim Sofyan
Lâle–Gül Saz Semai Lale–Gül Saz Semaisi Aksak Semai
Mahur Saz Semai Mahur Saz Semaisi Aksak Semai
Mahur Saz Semai Mahur Saz Semaisi Aksak Semai
Mahur Saz Semai Mahur Saz Semaisi Aksak Semai
Mahur K. Saz Semaisi Mahur Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Mahur Peşrev Mahur Peşrev Devr–i Kebir
Mâhûr–Bûselik Saz Semai Mahur–Buselik Saz Semaisi Aksak Semai
Mâhûr–Bûselik Peşrev Mahur–Buselik Peşrev Devr–i Kebir
Nev'eser Saz Semai Nev–Eser Saz Semaisi Aksak Semai
Nevâ K. Saz Semaisi Neva Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Nevâ–Bûselik Saz Semai Neva–Buselik Saz Semaisi Aksak Semai
Nihavend Saz Semai Nihavend Saz Semaisi Aksak Semai
Nihavend Saz Semai Nihavend Saz Semaisi Aksak Semai
Nihavend Saz Semai Nihavend Saz Semaisi Aksak Semai
Nihavend Saz Semai Nihavend Saz Semaisi Aksak Semai
Nihavend Peşrev Nihavend Peşrev Devr–i Kebir
Nihavend Peşrev Nihavend Peşrev Hafif
Nikriz K. Saz Semaisi Nikriz Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Nikriz Saz Semai Nikriz Saz Semaisi Aksak Semai
Nikriz Peşrev Nikriz Peşrev Devr–i Kebir
Nim–Hisar'da Kürdi Saz Semai Nim–Hisar'da Kürdi Saz Semaisi Aksak Semai
Nişabur Saz Semai Nişabur Saz Semaisi Aksak Semai
Nişaburek Peşrev Nişaburek Peşrev Sakîl
Rahatfeza Saz Semai Rahatfeza Saz Semaisi Aksak Semai
Rast Saz Semai Rast Saz Semaisi Aksak Semai
Reng–i Dil Saz Semai Reng–i Dil Saz Semaisi Aksak Semai
Reng–i Dil Saz Semai Reng–i Dil Saz Semaisi Aksak Semai
Revnâknümâ Saz Semai Revnak–Nüma Saz Semaisi Aksak Semai
Revnâknümâ Saz Semai Revnak–Nüma Saz Semaisi Aksak Semai
Revnâknümâ Saz Semai Revnak–Nüma Saz Semaisi Aksak Semai
Revnâknümâ Saz Semai Revnak–Nüma Saz Semaisi Aksak Semai
Revnâknümâ Peşrev Revnak–Nüma Peşrev Devr–i Kebir
Ruhnevaz Saz Semai Ruhnevaz Saz Semaisi Aksak Semai
Ruhnevaz K. Saz Semaisi Ruhnevaz Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Ruhnevaz Peşrev Ruhnevaz Peşrev Devr–i Kebir
Ruy–i Irak Saz Semai Ruy–i Irak Saz Semaisi Aksak Semai
Saba Saz Semai Saba Saz Semaisi Aksak Semai
Saba Saz Semai Saba Saz Semaisi Aksak Semai
Saba Saz Semai Saba Saz Semaisi Aksak Semai
Segah Saz Semai Segah Saz Semaisi Aksak Semai
Sultani–Irak Saz Semai Sultani–Irak Saz Semaisi Aksak Semai
Sultani–Irak Saz Semai Sultani–Irak Saz Semaisi Aksak Semai
Sultani–Irak Peşrev Sultani–Irak Peşrev Devr–i Kebir
Sultaniyegah Oyun Havası Sultani–Yegah Oyun Havası Aksak
Sultaniyegah K. Saz Semaisi Sultani–Yegah Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Sultaniyegah Saz Semai Sultani–Yegah Saz Semaisi Aksak Semai
Suz–i Dil K. Saz Semaisi Suz–i Dil Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Suz–i Dil K. Saz Semaisi Suz–i Dil Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Suz–i Dil K. Saz Semaisi Suz–i Dil Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Suz–i Dil K. Saz Semaisi Suz–i Dil Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Suz–i Dil K. Saz Semaisi Suz–i Dil Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Suz–i Dil K. Saz Semaisi Suz–i Dil Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Suz–i Dil Saz Semai Suz–i Dil Saz Semaisi Aksak Semai
Suz–i Dil Oyun Havası Suz–i Dil Oyun Havası Nim Sofyan
Suzinak Saz Semai Suzinak Saz Semaisi Aksak Semai
Şedd–i Araban Oyun Havası Şedd–i Araban Oyun Havası Devr–i Turan
Şedd–i Araban Oyun Havası Şedd–i Araban Oyun Havası Nim Sofyan
Şehnaz Saz Semai Şehnaz Saz Semaisi Aksak Semai
Şehnaz Saz Semai Şehnaz Saz Semaisi Aksak Semai
Şehnaz Peşrev Şehnaz Peşrev Devr–i Kebir
Şerefnümâ Oyun Havası Şerefnüma Oyun Havası Nim Sofyan
Şevk–Efza K. Saz Semaisi Şevk–Efza Konser Saz Semaisi Aksak Semai
Şevk–Efza Saz Semai Şevk–Efza Saz Semaisi Aksak Semai
Tahir Saz Semai Tahir Saz Semaisi Aksak Semai
Tahir Oyun Havası Tahir Oyun Havası Devr–i Turan
Tahir Oyun Havası Tahir Oyun Havası Nim Sofyan
Uşşak Saz Semai Uşşak Saz Semaisi Aksak Semai
Uşşak Saz Semai Uşşak Saz Semaisi Aksak Semai
Uşşak Saz Semai Uşşak Saz Semaisi Aksak Semai
Uşşak Oyun Havası Uşşak Oyun Havası Düyek
Uşşak Peşrev Uşşak Peşrev Firenkcin
Uşşak Peşrev Uşşak Peşrev Sofyan
Uzzal Saz Semai Uzzal Saz Semaisi Aksak Semai
Uzzal Oyun Havası Uzzal Oyun Havası Nim Sofyan
Yegâh Saz Semai Yegah Saz Semaisi Aksak Semai
Yegâh Saz Semai Yegah Saz Semaisi Aksak Semai
Yegâh Oyun Havası Yegah Oyun Havası Nim Sofyan
Zengüle Saz Eseri Zengüle Saz Eseri Nim Sofyan
Nişaburek Şarkı Bir subh–i baharan idi hicranla bunaldım Sofyan
kaynak:http://www.turkmusikisi.com/bestekarlar/