Sayın Başkan,
Değerli Meclis Üyeleri
cadde ve sokaklarımızda dolaşırken işyeri isimlerine daha dikkatli ve eleştirisel bir gözle bakarsanız bu isimlerin pek çoğunda İngilizce, Fransızca ve Almanca isimlerin kullanıldığını göreceksinizdir. Bunun yanı sıra birde sadece yabancı isim kullanılmadığını dilimizle yabancı diller birbirine karıştırılarak melezleştirildiğini fark edebilirsiniz.

Ortalık “shop” dan geçilmiyor. Yüzyılların kebabçısı, resteurant kebab, fast food kebab, kebhab gibi garip isimlendirmelerle karşımıza çıkıyor. Kafeteryalar cafe olarak standartlaşmış durumda. Pastahane yerini patıseri ye bıraktı . Export, outlet kullanımına sıkça rastlıyoruz.
Mağazalarımız sonuna bir koleksiyon anlamında collections eklemeyi, kalite yerine quality giyinme yerine clothing yazmayı bir hüner sanıyor. Erkek kuaför man , bayan woman olarak yazılıyor, oto kiralama yerini rent a car ‘a bırakmış durumda. Artık tekel büfeler , tobacco shop oluyor. Show center’lar, pub, club kullanımını artık yadırgamaz hale geldik.
Çağdaş, yaşanılır konutlar, işyerleri yapan şirketler, bunlara verdikleri emeğin içine neden dil bilincini de katmazlar? Neden “park, aqua , dream residance city, villakent gibi isimlendirmeler yaparlar. ?
Türkiye’nin her köşesi, her yurttaş için “yuva” iken neden bu yuva “recidence”lar, “park”, “city”lerle kirletilir? Ayrıca bu konutları edinenlerde yabancı adlara hiç tepki göstermezler?
Caddelerimiz artık bize yabancı gelir oldu. Bilinen tabela gördüğümüzde sevinir hale geldik. Sanki Türkiye’de değil de bambaşka bir yerde yaşıyoruz. İnanın bir yabancı bu şehrin caddelerinde bir Türkiye cumhuriyeti vatandaşından daha rahat gezip tozabilir. Her şey ona tanıdık gelecektir. Ne yazık ki İngilizce, Fransızca, Almanca, adlandırma hız kesmeden sürmektedir. Sayın meclis üyeleri “1353 sayılı kanun”un tatbiki hakkında işyeri tabelalarının nasıl isimlendirilmesi konusunu anımsatmak istiyorum. Bir kuruluş, ticaret sicil gazetesi’nde şirketinin adını yayınlatmak için Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na başvuruyor. Bakanlık, şirketin adının yabancı isim olup olmadığını denetliyor. Ama iş tabelaya gelince yabancı bir isim kullanılıyor. İşte bu noktada görev belediyelerindir.
İşyeri açma belgesini belediye veriyor. Belediye işyerinin adı yabancı isim olur ise izin vermemelidir. Büyükşehir belediye meclisi ve ilçe belediyelerimiz dilimizin yabancı dillerin etkisi altında kalmasının engellenmesi için tarihi bir karar alabilir.
Yeni düzenlemenin kabulünden sonra reklam ilan ve tanıtım yönetmeliğine ek madde konularak, “uluslararası marka ya da bayilerin dışında kalan iş yerlerinin yabancı isim kullanmamalarını zorunlu kılabilir. Bu belediyemizin yetkisinde olan bir konudur. Adana BŞB’ninde ilan ve reklam tanıtım yönetmeliği 8. Maddesi dilimizi dejenere edecek şekilde; ş yerine sh veya ç yerine ch gibi imla kurallarına aykırı dizilimler yapılamaz diyerek küçük bir düzenleme getirmiştir ama bu yetersizdir.
En kötüsü uygulanmamaktadır. Eger uygulansa adana’da shop isimlendirilmesi yapılmış tek işyeri göremezdiniz. Çıkın bakın yüzlercesini göreceksiniz.
Önerime gelince Adana BŞB’nin ilan ve reklam tanıtım yönetmeliğine şu şekilde bir ekleme yapılmasıdır.
“tescilli markalar ile oda ve resmi kurumlarca bu yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihine kadar kayıt ve tescil edilmiş ticaret unvanları saklı kalmak üzere, bu yönetmeliğin kapsamına giren her türlü ilan, reklam ve tanıtım amacıyla konulan pano, tanıtıcı levha, tabela, afiş ve benzerleri ile diğer uygulamalarda yabancı sözcüklerinin kullanılmaması zorunludur. Yabancı kaynaklı sözcükler kullanılamaz. Aksine hareket edenler hakkında yönetmeliğin ve ilgili yasaların cezai hükümleri tatbik edilir. Bu hükme aykırı, tabela, ilan kullanan işyerlerine açma ruhsatı verilemez”.
Bu konuya özen ve saygı göstermek tüm kişi ve kurumlar gibi biz belediye meclisinin de asli görevidir. İnanıyorum ki belediyemizin saygın üyeleri yabancı isimler konusunda duyarlılık içerisinde olacaktır.
Saygılarımla
Halil Tüm

5 Responses to “ADANA BŞB MECLİSİNDE, İŞYERLERİNDE YABANCI İSİMLERİN KULLANILMASI HAKKINDA YAPTIĞIM KONUŞMAM”